Since + KIEDY (since 2020, since Monday, since I was a child)
For + JAK DŁUGO (for 5 years, for 2 hours, for a week)
Test w 2 sekundy: zadaj pytanie. „OD KIEDY?" → since. „JAK DŁUGO?" → for.
Czas: najczęściej Present Perfect lub Present Perfect Continuous (czynność rozpoczęta w przeszłości, trwa do teraz).
30 przykładów w 3 grupach: 10× since, 10× for, 10× side-by-side (to samo zdanie, oba sposoby).
Bonus: since ma 2 znaczenia (od / ponieważ). For ma wiele (przez / dla / w celu / za). Tu skupiamy się na since/for jako CZAS.
Quiz: 10 zdań do uzupełnienia z odpowiedziami.
Jedna zasada — w 30 sekund
Cała różnica sprowadza się do jednego pytania, które zadajesz w głowie przed użyciem słowa.
Wskazuje PUNKT w czasie, od którego coś trwa. Pyta „OD KIEDY?".
→ since 2020 (od 2020)
→ since Monday (od poniedziałku)
→ since I was a child (od dziecka)
→ since 9 AM (od 9 rano)
Wskazuje DŁUGOŚĆ — jak długo coś trwa. Pyta „JAK DŁUGO?".
→ for 5 years (przez 5 lat)
→ for 2 hours (przez 2 godziny)
→ for a long time (przez długi czas)
→ for ages (od wieków, potocznie)
Przed wpisaniem słowa, zadaj sobie pytanie po polsku: „OD KIEDY?" (mój odcinek czasu zaczął się w...) → SINCE. „JAK DŁUGO?" (mój odcinek czasu trwa...) → FOR. Test działa w 100% przypadków.
Czemu Polacy się mylą
Polski jeden przyimek od obejmuje obydwa angielskie znaczenia, więc nie mamy intuicji, że to dwie różne kategorie:
- „Pracuję tu od 2020." → since 2020 (od konkretnego roku)
- „Pracuję tu od 5 lat." → for 5 years (przez 5 lat)
Po polsku oba zdania mają „od". Po angielsku to dwa różne przyimki. Polski uczeń odruchowo przekłada „od" → „since" — i myli for z since.
Dodatkowo — szkolne nauczanie często prezentuje since i for jako „lista wyrażeń czasu", bez wyraźnej zasady. Uczeń uczy się przykładów na pamięć, ale nie rozumie LOGIKI. Bez logiki nie potrafi zastosować w nowej sytuacji.
SINCE — od konkretnego momentu
Po since stoi PUNKT w czasie — konkretny moment, gdy coś się zaczęło. Cztery typowe kategorie tego, co może po nim wystąpić:
1. Data / rok / dekada / wiek
- since 2020 — od 2020 roku
- since January — od stycznia
- since the 1990s — od lat 90.
- since the 21st century — od XXI wieku
- since March 15th — od 15 marca
2. Konkretny dzień / tydzień / miesiąc
- since Monday — od poniedziałku
- since yesterday — od wczoraj
- since last week — od zeszłego tygodnia
- since last summer — od zeszłego lata
- since the day before yesterday — od przedwczoraj
3. Wydarzenie / moment
Często z całym zdaniem podrzędnym (subject + verb), opisującym moment startu.
- since I was a child — od dziecka
- since I started this job — od kiedy zacząłem tę pracę
- since the meeting ended — od końca spotkania
- since we moved to Warsaw — od kiedy przeprowadziliśmy się do Warszawy
- since breakfast — od śniadania
4. Konkretna godzina
- since 9 AM — od 9 rano
- since noon — od południa
- since 2 PM — od godziny 14:00
- since midnight — od północy
- since the moment you arrived — od chwili, gdy przyszedłeś
FOR — przez okres czasu
Po for stoi DŁUGOŚĆ — ile czasu coś trwa. Trzy główne kategorie:
1. Liczba + jednostka czasu
- for 5 years — przez 5 lat
- for 2 hours — przez 2 godziny
- for 30 minutes — przez 30 minut
- for 10 days — przez 10 dni
- for 6 months — przez 6 miesięcy
- for 3 weeks — przez 3 tygodnie
2. Wyrażenia ogólne (bez konkretnej liczby)
- for a long time — przez długi czas
- for ages — od wieków (potocznie, „bardzo długo")
- for a while — przez chwilę / jakiś czas
- for a moment — przez moment
- for centuries — przez wieki
- for decades — przez dziesięciolecia
3. Krótkie odcinki
- for a second — przez sekundę
- for a minute — przez minutę
- for an hour — przez godzinę
- for a year — przez rok
Pułapka: NIE mów „for all my life". To anglicyzm, którego native nie używają. Poprawne formy: „all my life" (bez for) lub „my whole life". Przykład: „I have known her all my life" (Znam ją całe życie). „I have lived here my whole life" (Mieszkam tu całe życie).
Tabela porównawcza
Since vs For — co po którym
| Sytuacja | SINCE (od) | FOR (przez) |
|---|---|---|
| Rok | since 2020 | — |
| Liczba lat | — | for 5 years |
| Dzień tygodnia | since Monday | — |
| Liczba dni | — | for 3 days |
| Miesiąc | since January | — |
| Liczba miesięcy | — | for 6 months |
| Wydarzenie z przeszłości | since I graduated | — |
| Długie / krótkie ogólnie | — | for a long time / a while |
| Konkretna godzina | since 9 AM | — |
| Liczba godzin | — | for 2 hours |
| Wyjątek: całe życie | — | NIE „for all my life" → użyj „all my life" |
Z jakim czasem używamy since i for
Since i for występują przede wszystkim z Present Perfect i Present Perfect Continuous — czasami opisującymi sytuacje, które ZACZĘŁY się w przeszłości i TRWAJĄ do teraz.
Present Perfect (have/has + 3rd form)
Dla stanów i sytuacji niepoliczalnych w czasie (znać, mieć, mieszkać):
- I have known her since 2010. — Znam ją od 2010.
- She has lived here for 8 years. — Mieszka tu 8 lat.
- We have had this car since last summer. — Mamy to auto od zeszłego lata.
- They have been friends for a decade. — Są przyjaciółmi od dekady.
Present Perfect Continuous (have/has been + V-ing)
Dla działań ciągłych, podkreślających proces (pracować, czekać, uczyć się):
- I have been working here since January. — Pracuję tu od stycznia.
- She has been studying English for 3 years. — Uczy się angielskiego od 3 lat.
- They have been waiting since 8 AM. — Czekają od 8 rano.
- It has been raining for 2 hours. — Pada przez 2 godziny.
Past Perfect (had + 3rd form) — rzadziej
Gdy mówimy o sytuacji, która trwała do PUNKTU W PRZESZŁOŚCI (przed innym wydarzeniem):
- When she retired, she had worked there for 30 years. — Gdy przeszła na emeryturę, pracowała tam 30 lat.
- By 2020, we had lived in Warsaw since 2010. — Do 2020 mieszkaliśmy w Warszawie od 2010.
UWAGA: Past Simple z „for" — inne znaczenie
For (NIE since) może też wystąpić z Past Simple. Wtedy znaczenie się zmienia — okres jest zamknięty, już nie trwa:
- I lived in London for 5 years. — Mieszkałem w Londynie 5 lat (już nie mieszkam).
- I have lived in London for 5 years. — Mieszkam w Londynie 5 lat (wciąż mieszkam).
Polski „mieszkałem" nie rozróżnia tych sytuacji. Angielski rozróżnia poprzez wybór czasu (Past Simple = zamknięte, Present Perfect = otwarte do teraz).
30 przykładów w kontekście
Tylko since (10 przykładów)
- I have known Anna since high school. — Znam Annę od liceum.
- It has been raining since this morning. — Pada od rana.
- She has been working here since 2018. — Pracuje tu od 2018.
- We have lived in this house since we got married. — Mieszkamy w tym domu od ślubu.
- They have been studying since 8 AM. — Uczą się od 8 rano.
- I haven't seen him since last Christmas. — Nie widziałem go od zeszłych świąt.
- The team has won every match since the new coach arrived. — Zespół wygrał każdy mecz od kiedy przyszedł nowy trener.
- Things have changed since you left. — Wiele się zmieniło od kiedy odszedłeś.
- He's been my best friend since kindergarten. — Jest moim najlepszym przyjacielem od przedszkola.
- I have been a vegetarian since 2015. — Jestem wegetarianinem od 2015.
Tylko for (10 przykładów)
- I have lived here for 11 years. — Mieszkam tu od 11 lat.
- She has been waiting for 30 minutes. — Czeka od 30 minut.
- We have known each other for ages. — Znamy się od wieków.
- He worked at Google for 7 years. — Pracował w Google przez 7 lat (już nie pracuje).
- I haven't eaten meat for 5 years. — Nie jem mięsa od 5 lat.
- They have been together for over a decade. — Są razem od ponad dekady.
- The meeting lasted for 3 hours. — Spotkanie trwało 3 godziny.
- She has been studying for the exam for a week. — Uczy się do egzaminu tydzień.
- I'll be in London for 10 days. — Będę w Londynie przez 10 dni.
- The library has been closed for 2 days. — Biblioteka jest zamknięta od 2 dni.
Side-by-side — to samo zdanie, oba sposoby (10 par)
Te same fakty można wyrazić używając since (punkt) lub for (długość). Wybór zależy od tego, na co kładziesz nacisk.
I have lived here since 2015.
Mieszkam tu od 2015.
I have lived here for 11 years.
Mieszkam tu 11 lat.
She has been studying English since she was 6.
Uczy się angielskiego od 6 roku życia.
She has been studying English for 20 years.
Uczy się angielskiego od 20 lat.
It has been raining since 8 AM.
Pada od 8 rano.
It has been raining for 4 hours.
Pada od 4 godzin.
He has had this job since last September.
Ma tę pracę od zeszłego września.
He has had this job for 8 months.
Ma tę pracę 8 miesięcy.
We haven't talked since the argument.
Nie rozmawialiśmy od kłótni.
We haven't talked for weeks.
Nie rozmawialiśmy od tygodni.
5 typowych błędów Polaków
Błąd 1 — „since 2 hours" zamiast „for 2 hours"
❌ I have been here since 2 hours.
✅ I have been here for 2 hours. (2 hours = długość, nie punkt)
NAJCZĘSTSZY błąd. Pochodzi z polskiego „od 2 godzin" — w polskim „od" obejmuje oba znaczenia, w angielskim nie. Native NATYCHMIAST wykrywa.
Błąd 2 — „for 2020" zamiast „since 2020"
❌ I have worked here for 2020.
✅ I have worked here since 2020. (2020 = punkt, nie długość)
Rzadziej, ale też się zdarza. Test: „2020" to konkretny rok = punkt → since.
Błąd 3 — „for all my life" zamiast „all my life"
❌ I have known him for all my life.
✅ I have known him all my life. (bez „for")
Albo: „I have known him my whole life." Wyrażenie „all my life" / „my whole life" nie potrzebuje żadnego przyimka.
Błąd 4 — Present Simple zamiast Present Perfect
❌ I work here since 2020. / I work here for 5 years.
✅ I have worked here since 2020. / I have worked here for 5 years.
Z since/for używamy Present Perfect (lub Continuous), nie Present Simple. Polskie „pracuję tu od 5 lat" ma „pracuję" (teraźniejsze), ale po angielsku potrzebujesz „have worked" — bo czynność ROZPOCZĘŁA się w przeszłości.
Błąd 5 — Mieszanie Past Simple i Present Perfect z „for"
❌ I lived in London for 5 years. (jeśli wciąż mieszkasz)
✅ I have lived in London for 5 years. (wciąż mieszkasz)
Past Simple z „for" = okres zamknięty (już nie). Present Perfect z „for" = okres otwarty (wciąż). Polski „mieszkałem" tego nie rozróżnia.
Quiz — 10 zdań do uzupełnienia
Wybierz since lub for. Odpowiedzi pod każdym pytaniem (kliknij „Pokaż odpowiedź").
1I have been waiting ____ 30 minutes.
for — 30 minutes to długość. Test: „jak długo czekam?" → for.
2She has lived in Berlin ____ 2018.
since — 2018 to konkretny rok (punkt). Test: „od kiedy mieszka?" → since.
3We haven't seen each other ____ ages.
for — „ages" to wyrażenie długości („od wieków" w sensie potocznym = przez bardzo długo).
4It has been snowing ____ this morning.
since — „this morning" to konkretny moment startu.
5He has been my best friend ____ kindergarten.
since — „kindergarten" to wydarzenie / moment z przeszłości.
6I have studied French ____ 3 years.
for — „3 years" to długość (jak długo).
7The shop has been closed ____ Monday.
since — „Monday" to konkretny dzień (punkt).
8They have been married ____ 25 years.
for — „25 years" to długość.
9I haven't smoked ____ I had my first child.
since — „I had my first child" to wydarzenie / moment z przeszłości.
10The meeting lasted ____ over 2 hours.
for — „over 2 hours" to długość. UWAGA: tu Past Simple („lasted"), bo spotkanie się skończyło.
9-10/10? Reguła już siedzi — masz to opanowane. 7-8/10? Przeczytaj jeszcze raz tabelę porównawczą + side-by-side przykłady. Poniżej 7? Zrób Anki z 20 przykładami z artykułu i powtarzaj 7 dni.
Bonus: since = ponieważ
Mała pułapka — since ma DRUGIE znaczenie. Jako spójnik przyczynowy oznacza „ponieważ" / „skoro" (synonim because / as):
- Since you're here, can you help me? — Skoro już jesteś, możesz pomóc?
- I went home early since I was tired. — Poszedłem do domu wcześnie, ponieważ byłem zmęczony.
- Since we don't have time, let's reschedule. — Skoro nie mamy czasu, przełóżmy.
Jak rozróżnić znaczenia:
- Po since stoi DATA / WYDARZENIE Z PRZESZŁOŚCI → znaczy „od" (czasowe).
- Po since stoi PEŁNE ZDANIE Z TERAŹNIEJSZYM SENSEM → znaczy „ponieważ" (przyczynowe).
Kontekst zwykle jest jednoznaczny. „Since 2020" = od 2020 (czas). „Since you're tired" = ponieważ jesteś zmęczony (przyczyna).
Linki do pogłębienia
- Present Perfect vs Past Simple — kiedy którego
- Wszystkie czasy angielskie — tabela
- Whose vs Who's — apostrof zmienia wszystko
- Przyimki at / in / on — kiedy który
- Okresy warunkowe — przewodnik
- Jak myśleć po angielsku zamiast tłumaczyć
FAQ — najczęstsze pytania
Jaka jest różnica między since a for?
Since = OD konkretnego momentu (since 2020, since Monday). For = PRZEZ okres (for 5 years, for 2 hours). Test: „od kiedy?" → since. „Jak długo?" → for.
Z jakim czasem używamy since i for?
Najczęściej Present Perfect i Present Perfect Continuous (czynność rozpoczęta w przeszłości, trwa do teraz). Z Past Perfect — punkt/okres przed innym momentem w przeszłości. UWAGA: for może też być z Past Simple (zamknięty okres, już nie trwa).
Co stoi po since a co po for?
Po SINCE — punkt: rok (since 2020), dzień (since Monday), wydarzenie (since I was a child), godzina (since 9 AM). Po FOR — długość: liczba + jednostka (for 5 years), wyrażenia ogólne (for a long time, for ages).
Czy mogę powiedzieć „I have been here since 2 hours"?
NIE — to klasyczny błąd Polaków. „2 hours" to OKRES, więc używamy FOR: „I have been here for 2 hours". Z punktem byłoby „since 2 PM".
Czy since może oznaczać „ponieważ"?
TAK. Since ma drugie znaczenie jako spójnik przyczynowy = „ponieważ" / „skoro". „Since you're here, help me." Kontekst odróżnia od znaczenia czasowego.
Czy for może być przyimkiem celu?
TAK — for ma wiele znaczeń: dla (a gift for you), w celu (came for an interview), za (thanks for the help). W tym artykule mówimy tylko o for jako „przez okres" — w połączeniu z czasem trwania.
Jak nauczyć się raz na zawsze?
(1) Zapamiętaj zasadę: punkt = since, długość = for. (2) Ucz się w kontekście, nie w izolacji. (3) Spaced repetition (Anki / VocaBox) — 30 dni z 15 parami przykładów. (4) Aktywne użycie w mówieniu (opisuj swoje życie since/for).
Jakie są najczęstsze błędy?
(1) „since 2 hours" zamiast „for 2 hours". (2) „for 2020" zamiast „since 2020". (3) „for all my life" zamiast „all my life". (4) Present Simple zamiast Present Perfect. (5) Mieszanie Past Simple („lived for 5 years" — już nie) z Present Perfect („have lived for 5 years" — wciąż).