PERO = ale (ogólny kontrast — dwa fakty oba prawdziwe). „Es inteligente, PERO perezoso" (Jest inteligentny, ale leniwy).
SINO = ale / lecz (KOREKTA po negacji — pierwsze odrzucone, drugie wybrane). „No es alto, SINO bajo" (Nie jest wysoki, ale niski).
SINO QUE = używasz, gdy druga część ma WŁASNY czasownik. „No fui al cine, SINO QUE me quedé en casa" (Nie poszedłem do kina, ale zostałem w domu).
Test: drugi element ZAMIENIA pierwszy w tej samej kategorii (kawa↔herbata)? → sino. Dwa niezależne fakty (jest X i jest Y)? → pero.
Idiom: „no sólo X, sino también Y" = nie tylko X, ale także Y.
- Słowniczek (4 słowa do zapamiętania)
- Dwie zasady w 30 sekund
- Tabela: kiedy które?
- 12 przykładów z PERO (ogólny kontrast)
- 10 przykładów z SINO (korekta po negacji)
- SINO QUE — gdy druga część ma własny czasownik
- Idiom: „no sólo... sino también"
- Te same negacje — pero czy sino?
- 5 błędów Polaków
- Quiz — 10 zdań
- FAQ
Słowniczek — 4 słowa do zapamiętania
pero
ale (ogólny kontrast)
Spójnik kontrastu między DWOMA niezależnymi faktami / opiniami. Działa po twierdzeniu LUB po negacji (gdy nie korygujesz tej samej cechy). Po polsku ZAWSZE „ale".
Es alto, pero delgado.
sino
ale / lecz (korekta po negacji)
Spójnik KOREKTY — używasz TYLKO po NEGACJI, gdy druga część zastępuje odrzuconą rzecz alternatywą w tej samej kategorii. Po polsku „nie X, lecz Y".
No es alto, sino bajo. / No quiero café, sino té.
sino que
ale / lecz (gdy druga część ma OSOBNY czasownik)
Wariant sino — używasz, gdy druga część zdania ma WŁASNY czasownik (różny od pierwszej części). Dodaje słówko „que".
No fui al cine, sino que me quedé en casa.
no sólo... sino también
nie tylko... ale także (idiom intensifikujący)
Bardzo częsty zwrot w mowie i piśmie. Wzbogaca opis o dodatkową cechę. Akcent na „sólo" zalecany formalnie (RAE 2010 dopuszcza też „solo").
No sólo habla español, sino también francés.
Dwie zasady w 30 sekund
PERO = ale (ogólny kontrast — DWA fakty oba prawdziwe / niezależne).
Używasz, gdy mówisz „X jest tak, a Y jest inaczej" — oba KOEGZYSTUJĄ. „Es bonita, pero antipática" (Jest ładna, ale niesympatyczna — dwie różne cechy, obie prawdziwe). „Tengo dinero, pero no tengo tiempo" (Mam pieniądze, ale nie mam czasu — dwa niezależne fakty).
SINO = ale / lecz (KOREKTA po negacji — pierwsze ODRZUCONE, drugie WYBRANE).
Używasz, gdy druga część ZAMIENIA odrzuconą rzecz alternatywą w TEJ SAMEJ kategorii. „No es alto, sino bajo" (Nie wysoki, lecz niski — koryguję wzrost). „No quiero café, sino té" (Nie kawy, lecz herbaty — koryguję wybór napoju). KLUCZ: musi być negacja w pierwszej części + ta sama kategoria w drugiej.
PERO = rozjazd dróg (oba kierunki istnieją równolegle — X jest, ale i Y jest). SINO = U-turn (zawracasz: NIE X, a Y zamiast tego). Pero = + addytywne. Sino = ↻ korekta.
Tabela: kiedy które?
| Sytuacja | Spójnik | Przykład |
|---|---|---|
| Kontrast bez negacji | pero | Es inteligente, pero perezoso. |
| Po negacji, ale druga część to INNA kategoria | pero | No es alto, pero es fuerte. |
| Pytanie / kontynuacja | pero | Pero ¿qué pasó? |
| Po negacji, druga część TA SAMA kategoria (korekta) | sino | No es alto, sino bajo. |
| Po negacji, druga część ma osobny czasownik | sino que | No estudia, sino que trabaja. |
| „Nie tylko... ale także" | no sólo... sino también | No sólo habla, sino también escribe. |
12 przykładów z PERO (ogólny kontrast)
Es inteligente, pero perezoso.
Jest inteligentny, ale leniwy.
Tengo dinero, pero no tengo tiempo.
Mam pieniądze, ale nie mam czasu.
No es alto, pero es muy fuerte.
Nie jest wysoki, ale jest bardzo silny. (różne cechy: wzrost vs siła)
Hace frío, pero el sol brilla.
Jest zimno, ale słońce świeci.
Estoy cansado, pero feliz.
Jestem zmęczony, ale szczęśliwy.
Sé hablar español, pero no entiendo todo.
Umiem mówić po hiszpańsku, ale nie wszystko rozumiem.
Quiero ir, pero no puedo.
Chcę iść, ale nie mogę.
Pero ¿qué dijiste?
Ale co powiedziałeś?
Pero, ¿estás seguro?
Ale, czy jesteś pewien?
La casa es bonita, pero cara.
Dom jest ładny, ale drogi.
Esperaba mucho, pero no pasó nada.
Spodziewałem się wiele, ale nic się nie wydarzyło.
Me gusta la pizza, pero prefiero la pasta.
Lubię pizzę, ale wolę makaron.
10 przykładów z SINO (korekta po negacji)
Zawsze po „no", „nada", „nadie", „nunca" — z korektą tej samej kategorii:
No es alto, sino bajo.
Nie jest wysoki, lecz niski.
No habla español, sino portugués.
Nie mówi po hiszpańsku, lecz po portugalsku.
No quiero café, sino té.
Nie chcę kawy, lecz herbatę.
No vivo en Madrid, sino en Barcelona.
Nie mieszkam w Madrycie, lecz w Barcelonie.
No es lunes, sino martes.
Nie jest poniedziałek, lecz wtorek.
No es médico, sino profesor.
Nie jest lekarzem, lecz nauczycielem.
El examen no fue difícil, sino imposible.
Egzamin nie był trudny, lecz niemożliwy.
No es rojo, sino rosa.
Nie jest czerwony, lecz różowy.
No estoy triste, sino cansado.
Nie jestem smutny, lecz zmęczony.
El concierto no es hoy, sino mañana.
Koncert nie jest dziś, lecz jutro.
SINO QUE — gdy druga część ma własny czasownik
Reguła SINO QUE: jeśli po „nie X" wprowadzasz nową akcję z OSOBNYM czasownikiem, używaj SINO QUE zamiast SINO:
sino + RZECZOWNIK / przymiotnik
gdy druga część NIE ma nowego czasownika
No es alto, sino BAJO. (bajo = przymiotnik)
sino que + NOWY CZASOWNIK
gdy druga część ma SWOJEGO czasownika
No fui al cine, sino que ME QUEDÉ en casa. (me quedé = nowy czasownik)
No fui al cine, sino que me quedé en casa.
Nie poszedłem do kina, lecz zostałem w domu.
No estudia, sino que trabaja todo el día.
Nie studiuje, lecz pracuje cały dzień.
No me llamó, sino que envió un mensaje.
Nie zadzwonił do mnie, lecz wysłał wiadomość.
El profesor no explicó la lección, sino que nos dio un examen.
Nauczyciel nie wyjaśnił lekcji, lecz dał nam egzamin.
Sprawdź drugą część po sino: czy zawiera CZASOWNIK W OSOBOWEJ FORMIE (trabaja, me quedé, envió)? Tak → SINO QUE. Nie (tylko rzeczownik / przymiotnik / przysłówek) → SINO. To 95% przypadków.
Idiom: „no sólo... sino también"
Klasyczny intensifikator. Używasz, gdy chcesz wzbogacić opis o DODATKOWĄ cechę / aktywność:
No sólo habla español, sino también francés.
Nie tylko mówi po hiszpańsku, ale także po francusku.
No sólo es bonita, sino también inteligente.
Nie tylko jest ładna, ale także inteligentna.
No sólo trabaja, sino también estudia por la noche.
Nie tylko pracuje, ale także studiuje wieczorami.
No sólo me gusta la música, sino que también la toco.
Nie tylko lubię muzykę, ale także ją gram. (z osobnym czasownikiem „la toco" → sino que también).
Akcent na „sólo" (z akcentem) był obowiązkowy do 2010 roku. RAE (Real Academia Española) zaktualizowała zasady — teraz „solo" (bez akcentu) JEST POPRAWNE w większości kontekstów. Jednak w formalnym piśmie / egzaminach (DELE) WSKAZANE jest „sólo" dla jasności. Casualowo „solo" wystarczy.
Te same negacje — pero czy sino?
Najbardziej trick'owe przypadki to po negacji. Te same struktury z różnymi cechami pokazują różnicę:
No es alto, PERO es fuerte.
Nie jest wysoki, ALE jest silny. (Dwie RÓŻNE cechy: wzrost vs siła — oba istnieją niezależnie)
No es alto, SINO bajo.
Nie jest wysoki, LECZ niski. (Korekta TEJ SAMEJ cechy: wzrost — odrzucam „wysoki", wybieram „niski")
No tengo café, PERO tengo zumo.
Nie mam kawy, ALE mam sok. (Dwa różne napoje — nie zastępuje, dodaje informację)
No quiero café, SINO té.
Nie chcę kawy, LECZ herbatę. (Korekta wyboru — kawa odrzucona, herbata zamiast)
No estudia, PERO es inteligente.
Nie studiuje, ALE jest inteligentny. (Dwa niezależne fakty — studia vs inteligencja)
No estudia, SINO que trabaja.
Nie studiuje, LECZ pracuje. (Korekta zajęcia: zamiast studiowania, pracuje — sino que bo nowy czasownik)
PERO = znak rozdroża „TĘDY też" (dwa fakty równoległe). SINO = znak „U-turn" (zawracam, druga droga zastępuje pierwszą).
5 błędów Polaków
❌ No es alto, pero bajo.
✅ No es alto, sino bajo.
„Nie wysoki, lecz niski". Korekta tej samej cechy (wzrost) wymaga SINO, nie PERO.
❌ Es inteligente, sino perezoso.
✅ Es inteligente, pero perezoso.
„Jest inteligentny, ale leniwy". Bez negacji w pierwszej części ZAWSZE PERO. Sino wymaga negacji.
❌ No estudia, sino trabaja.
✅ No estudia, sino que trabaja.
„Nie studiuje, lecz pracuje". Druga część ma osobny czasownik („trabaja") — używaj SINO QUE, nie samego SINO.
❌ No sólo habla español, pero también francés.
✅ No sólo habla español, sino también francés.
„Nie tylko po hiszpańsku, ale także po francusku". Idiom ZAWSZE z SINO TAMBIÉN, nigdy PERO TAMBIÉN.
❌ Es alto, sino delgado.
✅ Es alto, pero delgado.
„Jest wysoki, ale szczupły". Brak negacji „no" w pierwszej części → ZAWSZE PERO. Sino BEZWZGLĘDNIE wymaga negacji.
Quiz — 10 zdań (pero, sino lub sino que?)
Wybierz odpowiedni spójnik. Kliknij, by zobaczyć odpowiedź:
1 Es inteligente, ___ perezoso.
pero (brak negacji → zawsze pero).
2 No es alto, ___ bajo.
sino (korekta tej samej kategorii — wzrost).
3 No es alto, ___ es muy fuerte.
pero (inna kategoria: wzrost vs siła — niezależne fakty).
4 No fui al cine, ___ me quedé en casa.
sino que (osobny czasownik „me quedé").
5 Quiero ir, ___ no puedo.
pero (brak negacji w pierwszej części).
6 No sólo habla español, ___ también francés.
sino (idiom „no sólo... sino también").
7 No quiero café, ___ té.
sino (korekta wyboru napoju, brak nowego czasownika).
8 ___ ¿qué dijiste?
Pero (pytanie / kontynuacja — zawsze pero).
9 No estudia, ___ trabaja todo el día.
sino que (osobny czasownik „trabaja").
10 El concierto no es hoy, ___ mañana.
sino (korekta daty — ta sama kategoria).
10/10 → fantástico! Idziesz dalej do Hay vs Estar. 7-9 → wracaj do reguły „korekta tej samej kategorii → sino". Mniej niż 7 → potrenuj kontrast PERO vs SINO po negacji.
FAQ — najczęstsze pytania
Czy pero idzie zawsze z przecinkiem?
PRAKTYCZNIE TAK — w hiszpańskim spójnik PERO oddziela dwie myśli i poprzedzony jest przecinkiem. „Es inteligente, PERO perezoso". W początkowej pozycji zdania też przecinek (po) lub bez (rzadko): „PERO, ¿qué dijiste?" lub „PERO ¿qué dijiste?". To samo z SINO i SINO QUE — zawsze przecinek przed. Bez przecinka zdanie traci klarność.
Czy są inne hiszpańskie „ale" oprócz pero / sino?
TAK, kilka mniej znanych: (1) MAS (bez akcentu) = literackie „ale", typu „Es difícil MAS posible" (Trudne, ale możliwe). Bardzo formalne, w mowie codziennej rzadkie. (2) AUNQUE = chociaż / mimo że. „AUNQUE es difícil, lo intentaré" (Chociaż jest trudne, spróbuję). To raczej „chociaż" niż „ale", inna funkcja. (3) SIN EMBARGO / NO OBSTANTE = jednak / niemniej. „Es difícil. SIN EMBARGO, vale la pena" (Jest trudne. Jednak warto). Bardziej formalne niż pero. W mowie codziennej DOMINUJĄ pero i sino.
Czy sino działa jak włoski „bensì" lub francuski „mais plutôt"?
DOKŁADNIE TAK. To wszystkie spójniki KOREKTY po negacji w językach romańskich. Hiszpański SINO = włoski BENSÌ / MA = francuski MAIS PLUTÔT. Niemiecki: SONDERN (NIE „aber"!). Przykłady: ES „No es alto, sino bajo". IT „Non è alto, ma BASSO" (lub bensì basso). FR „Il n'est pas grand, MAIS PETIT". DE „Er ist nicht groß, SONDERN klein". Wszystkie wymagają NEGACJI w pierwszej części. Po polsku „lecz" lub „a wręcz".
Co z „pero" w środku zdania pisanego?
PERO bardzo często rozpoczyna nowe zdanie po kropce — to akceptowalne stylistycznie i pojawia się w gazetach, książkach. „Es difícil. Pero vale la pena" (Jest trudne. Ale warto). To jak po polsku „Ale to nic". Jednak w formalnym piśmie (esej akademicki, raport biznesowy) WSKAZANE jest „SIN EMBARGO" lub „NO OBSTANTE" zamiast PERO na początku zdania. Casualowo / w blogach „Pero" działa świetnie.
Czy mogę pominąć drugi czasownik w SINO QUE?
JEŚLI czasowniki są te same — TAK, możesz przejść z „sino que" na „sino". Przykład: „No quiero comer, SINO QUE quiero beber" (powiela „quiero") → lepiej „No quiero comer, SINO beber" (samo sino + bezokolicznik, bez powtórzenia czasownika). Jeśli czasowniki są RÓŻNE → SINO QUE obowiązkowe: „No fui al cine, SINO QUE me quedé en casa" (różne czasowniki). Hiszpan unika powtórzeń, więc SINO + sam bezokolicznik / rzeczownik jest często elegancki.
Czy „no... sino" działa z „nada / nadie / nunca"?
TAK — wszystkie negatywne pronouns / przysłówki działają z sino. „NUNCA come carne, SINO pescado" (Nigdy nie je mięsa, lecz rybę). „NADIE habla, SINO escuchan" (Nikt nie mówi, lecz słuchają — sino que po nowym czasowniku!). „NADA es difícil, SINO fácil" (Nic nie jest trudne, lecz łatwe). KLUCZ: cokolwiek niesie znaczenie negacyjne (no, nunca, nadie, nada, ningún) ustanawia warunek dla SINO.
Jak rozumieć „si no" (osobno) vs „sino" (razem)?
TO RÓŻNE RZECZY — pisownia decyduje. (1) SINO (razem, jedno słowo) = spójnik korekty (jak w tym artykule). „No es alto, SINO bajo". (2) SI NO (osobno, dwa słowa) = „jeśli nie" (warunek). „SI NO vienes, te llamo" (Jeśli nie przyjdziesz, zadzwonię). Test: czy mogę zastąpić „si no" przez „w przeciwnym razie" / „jeśli nie"? Tak → SI NO. Czy mogę zastąpić przez „lecz / a właściwie"? Tak → SINO. Klasyczna pułapka pisowni — w mowie brzmi tak samo.
Czy „pero" i „sino" istnieją w innych dialektach hiszpańskiego?
TAK — zasady są UNIWERSALNE dla całego hiszpańskiego świata: Hiszpania, Meksyk, Argentyna, Kolumbia, Wenezuela itd. Wszędzie pero = ogólny kontrast, sino = korekta po negacji. Różnice dialektalne dotyczą wymowy i słownictwa, nie tych spójników. Latynoamerykanie czasem używają „sino que" trochę luźniej (czasem pomijając „que"), ale gramatycznie standard pozostaje. To samo dla DELE i innych egzaminów — uczysz się standardu kastylijskiego.